Legal Alert | Akcja deregulacja – planowane zmiany w obszarze prawa gospodarczego

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw został wpisany do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod numerem UDER45. Projekt jest elementem szeroko zakrojonej akcji deregulacyjnej, mającej na celu uproszczenie funkcjonowania biznesu w Polsce.

Zmiany w Kodeksie spółek handlowych

Projektowane zmiany zakładają, po pierwsze, nowelizację art. 18 § 4 KSH, polegającą na umożliwieniu sądom zwolnienia z zakazu pełnienia w spółce funkcji członka zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, likwidatora albo prokurenta (lub skrócenia obowiązywania zakazu), w przypadku przestępstw popełnionych umyślnie. Chodzi o przestępstwa określone w art. 587-5872, art. 590 i art. 591 KSH oraz art. 228-231 i rozdziałach XXXIII-XXXVII Kodeksu karnego.

W obecnym stanie prawnym skazany może złożyć do sądu, który wydał wyrok, wniosek o zwolnienie z zakazu pełnienia tych funkcji w spółce handlowej lub o skrócenie czasu obowiązywania zakazu tylko w przypadku, gdy przestępstwo, za które został skazany, zostało popełnione nieumyślnie. Projektowane rozwiązanie pozostawia ocenę stanu faktycznego oraz pełną swobodę wyrokowania w dyspozycji sądu, co – w ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości – jest pożądane z punktu widzenia deregulacji, jak i znajduje uzasadnienie w ustrojowej zasadzie trójpodziału władz.

Drugą z projektowanych zmian jest uchylenie art. 586 KSH, zakładającego odpowiedzialność karną członka zarządu lub likwidatora spółki w przypadku niezgłoszenia wniosku o upadłość spółki handlowej pomimo zaistnienia przesłanek uzasadniających ogłoszenie upadłości.

Zmiany w ustawie o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych pod groźbą kary

W zakresie ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych pod groźbą kary projekt zakłada:

• wdrożenie do ustawy nowych przepisów, tj. art. 9a, który wprowadza możliwość orzekania wobec podmiotu zbiorowego środków kompensacyjnych, 
  oraz art. 43a, który wprowadza nieznany dotąd szczególny tryb postępowania regulujący możliwość poddania się karze przez podmiot zbiorowy; a także
• rozszerzenie (w art. 14 ustawy) katalogu instytucji przedawnienia o obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz rozszerzenie art. 26 w zakresie możliwości wystąpienia o wydanie postanowienia o zabezpieczeniu obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na mieniu podmiotu zbiorowego.   

Zmiany w ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu („ustawa AML”)

Projektowana ustawa zakłada uchylenie art. 156 ustawy AML, przewidującego odpowiedzialność karną osoby wyznaczonej do zgłaszania Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej (GIIF) informacji o tzw. transakcjach podejrzanych oraz okolicznościach wskazujących na możliwość popełnienia przestępstwa prania pieniędzy. Przepis ten zostanie zastąpiony (w dodawanym art. 154a ustawy AML) odpowiedzialnością w formie administracyjnej kary pieniężnej do 1 miliona złotych.

Termin wdrożenia przepisów

Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów, zgodnie z wykazem prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, ustalony został na II kwartał 2025 roku. Nie jest jednak znany termin, w którym projekt ustawy zostanie przekazany do dalszego procedowania przez Parlament.