Legal Alert | Rewolucja w PNR: mniej danych, mniej kar, więcej wyjątków?

Nowe definicje lotów w Ustawie o PNR 

Nowelizacja Ustawy o PNR rozróżnia loty wewnątrzunijne, czyli te obejmujące każdy rejs odbywający się wyłącznie pomiędzy państwami członkowskimi od lotów pozaunijnych, czyli tych realizowanych pomiędzy państwem trzecim a państwem Unii Europejskiej, niezależnie od miejsca ewentualnego międzylądowania. Doprecyzowaniu uległa również definicja lotu PNR, która została poszerzona o loty wykonywane nieodpłatnie.

Ograniczenia w przetwarzaniu danych PNR dla lotów wewnątrzunijnych

Wprowadzone rozróżnienie pomiędzy lotami wewnątrzunijnymi a pozaunijnymi pociągnęło za sobą także zmianę zasad przetwarzania danych PNR, uzależniając je od kategorii lotu.  W przypadku lotów wewnątrzunijnych możliwość przetwarzania tych danych została ograniczona tylko do sytuacji przewidzianych w Nowelizacji Ustawy o PNR. Do takich przypadków zaliczono m.in. wprowadzenie na terytorium Polski stopnia alarmowego, objęcie lotu prawem przetwarzania danych PNR przez Ministra właściwego do spraw wewnętrznych, a także sytuacje, w których przetwarzanie okaże się niezbędne ze względu na zagrożenie popełnienia przestępstwa.

Krótszy okres przechowywania danych PNR dla lotów wewnątrzunijnych

Nowelizacja Ustawy o PNR skraca również czas retencji danych PNR dotyczących lotów wewnątrzunijnych, z dotychczasowych 5 lat do 3 lat od momentu ich zgromadzenia. Dla lotów pozaunijnych utrzymano dotychczasowy, pięcioletni okres przechowywania danych.

Abolicja dla przewoźników za wcześniejsze naruszenia

Przewoźnicy lotniczy zostaną zwolnieni z odpowiedzialności karnoadministracyjnej za naruszenia związane z nieprzekazywaniem bądź nieprawidłowym przekazywaniem danych PNR pasażerów w okresie sprzed wejścia w życie Nowelizacji Ustawy o PNR, pod warunkiem spełnienia następujących wymogów.

• przewoźnik w terminie 3 miesięcy od wejścia w życie Nowelizacji Ustawy o PNR dostosował się do wymogów przekazywania danych PNR lub
• w ciągu roku poprzedzającego wejście w życie ustawy nie obsługiwał żadnych lotów PNR lub
• naruszenie dotyczyło lotu wewnątrzunijnego. 

W takich przypadkach nie tylko nie będą wszczynane nowe postępowania, ale również wszystkie już toczące się sprawy administracyjne, sądowoadministracyjne (przed WSA i NSA) oraz egzekucyjne, zostaną umorzone z mocy prawa.

Bardziej elastyczny system sankcji za spóźnione przekazanie danych PNR

Dotychczasowe regulacje przewidywały możliwość obniżenia kary wtedy, gdy dane PNR zostały przekazane z niewielkim opóźnieniem. Nowelizacja wprowadza bardziej elastyczny, stopniowany system redukcji administracyjnych kar pieniężnych za spóźnione przekazanie danych, uzależniając ich wysokość od długości opóźnienia. 

Zgodnie z nowymi zasadami przewoźnik, który prześle dane w terminie do 7 dni od lądowania, zapłaci 50% kary (czyli 10 000 zł zamiast 20 000 zł za każdy lot), natomiast przewoźnik, który dopełni obowiązku w ciągu 14 dni, uiści jedynie 75% nałożonej sankcji (czyli 15 000 zł zamiast 20 000 zł za każdy lot).

Jak będzie w praktyce?

Zmiany są wielowątkowe. Od nowych definicji i ograniczeń w dostępie do danych PNR, przez krótszy okres ich przechowywania, po abolicję i bardziej elastyczny system kar. W praktyce oznacza to mniej ryzyk dla linii lotniczych, większą przewidywalność obowiązków i – co ważne – więcej oddechu przy ewentualnych opóźnieniach w raportowaniu danych. Branża lotnicza zyskuje więc trochę prostsze i bardziej pragmatyczne zasady gry.

Ustawa PNR na pewno będzie wymagała dalszej modyfikacji, choćby z uwagi na planowane zmiany w legislacji wspólnotowej. Trzeba jednak podkreślić, że kompromis osiągnięty w obecnym tekście noweli powinien zostać pozytywnie przyjęty przez przedstawicieli rynku lotniczego w Polsce.